第二部分 句法
2.3将来与假设
Future and Conditional
英语的将来时有 will 和 be going to 两套说法,语法书通常把它们当作一个独立的时态来讲。中文则没有将来时:「我明天去」「我要去」「我会去」,将来的意思靠时间词或者「要」「会」这些助词来表达。
瑞典语在这一点上更像中文:动词没有将来时形式。表达将来,要么直接用现在时加一个时间词,要么借助 ska、kommer att 等几个助动词。本节先讲将来,再讲和它关系密切的条件式和假设句。
现在时 + 时间词
这是最常用、最简单的方法,在 2.1 现在时与命令式 中已经见过:只要时间交代清楚了,动词就用现在时。
ska:计划和打算
ska + 不定式表示说话人(或主语)的意图、计划、安排,相当于英语的 be going to,也相当于中文的「要」「打算」:
-
瑞典语:Jag ska träffa Anna i kväll.
-
英语:I'm going to meet Anna tonight.
-
中文:我今晚要见安娜。
-
瑞典语:Vi ska gifta oss i juni.
-
英语:We're getting married in June.
-
中文:我们六月要结婚了。
-
瑞典语:Vad ska du göra i helgen?
-
英语:What are you doing this weekend?
-
中文:你这个周末打算干什么?
ska 用在以 vi 为主语的疑问句里,表示提议,相当于英语的 shall we:
补充:ska 在正式的书面语和法律条文中写作 skall,口语里则一律说 [ska]。日常书写用 ska 即可。
kommer att:预测
kommer att + 不定式表示预测:说话人认为某件事将会发生,但这件事并不取决于谁的意图。它相当于英语的 will,也相当于中文的「会」:
-
瑞典语:Det kommer att regna i morgon.
-
英语:It will rain tomorrow.
-
中文:明天会下雨。
-
瑞典语:Du kommer att gilla den här filmen.
-
英语:You'll like this film.
-
中文:你会喜欢这部电影的。
注意 kommer att 里的 att 在规范的书面语中要保留,这和 ska 后面直接跟不定式不同。口语和不太正式的文字中常常听到省略了 att 的 Det kommer regna,认得即可,自己写的时候带上 att 总是对的。
ska 和 kommer att 的区别,可以用一对例句来体会:
| 瑞典语 | 英语 | 中文 |
|---|---|---|
| Jag ska bli läkare. | I'm going to be a doctor. | 我要当医生。(我的打算) |
| Han kommer att bli en bra läkare. | He'll make a good doctor. | 他会成为一个好医生。(我的预测) |
如果用一句话概括:ska ≈ 要,kommer att ≈ 会。
tänker:有意
tänker + 不定式表示「打算、有意」,比 ska 更强调主观意愿。tänka 本来的意思是「想」:
blir:「将会是」
vara(是)没有专门的将来形式,表达「将会是」「将会变得」时,瑞典语用 bli(变成)的现在时 blir:
-
瑞典语:Det blir kallt i morgon.
-
英语:It'll be cold tomorrow.
-
中文:明天会很冷。
-
瑞典语:Hon blir trettio i år.
-
英语:She turns thirty this year.
-
中文:她今年满三十岁。
安慰别人的时候,瑞典人常说 Det blir bra!(会好起来的!)
将来完成时
「到将来某个时候,某件事已经完成」,用 kommer att ha 或 ska ha 加 supinum:
-
瑞典语:I juni kommer jag att ha bott här i tio år.
-
英语:In June I will have lived here for ten years.
-
中文:到六月,我就在这里住满十年了。
-
瑞典语:Jag ska ha läst boken till fredag.
-
英语:I'll have read the book by Friday.
-
中文:到周五我会把这本书读完。
注意:ska ha + supinum 还有一个常见的意思:「据说」。Han ska ha sagt att han slutar.(据说他说过他要辞职。)新闻里经常用这个结构转述未经证实的消息,阅读时要根据上下文判断。
条件式:skulle
skulle 是 ska 的过去时,相当于英语的 would。它有三个主要用途。
1. 过去的将来。站在过去某个时间点上看将来,和英语 would 的用法一样:
2. 条件式(conditional):skulle + 不定式表示「(在某种条件下)会……」;skulle ha + supinum 表示「(当时)本来会……」:
-
瑞典语:Jag skulle gärna åka till Island.
-
英语:I would love to go to Iceland.
-
中文:我很想去冰岛。
-
瑞典语:Jag skulle ha ringt dig, men jag hade inte ditt nummer.
-
英语:I would have called you, but I didn't have your number.
-
中文:我本来会给你打电话的,可我没有你的号码。
3. 礼貌的请求。和英语的 I would like、could you 一样,条件式让语气变得客气:
Jag skulle vilja ha … 是在餐厅、商店里最得体的说法,比 Jag vill ha …(我要……)客气得多。
假设句
假设句由一个以 om(如果)开头的从句和一个主句组成。按照假设的真实程度,可以分成三类,每一类的时态搭配都是固定的。这和英语的「零/一/二/三类条件句」思路完全相同。
1. 真实的条件:现在时 + 现在时。
注意主句的语序:om 从句占据了第一位,所以主句的定式动词 stannar 直接跟上,主语 vi 倒装到动词后面(见 0.5 词序 和 2.5 从句)。如果主句在前,就不需要倒装:Vi stannar hemma om det regnar.
2. 与现在事实相反:om + 过去时,主句用 skulle + 不定式。
说话人其实没有钱,所以 om 从句用过去时 hade,表示「不真实」,这和英语 If I had 的逻辑一模一样。
3. 与过去事实相反:om + hade + supinum,主句用 skulle ha + supinum 或 hade + supinum。
两种主句的意思完全一样。口语中第二种「hade … hade」的说法非常常见。
把这三类整理成一张表:
| 类型 | om 从句 | 主句 |
|---|---|---|
| 真实条件 | 现在时 | 现在时 |
| 与现在事实相反 | 过去时 | skulle + 不定式 |
| 与过去事实相反 | hade + supinum | skulle ha + supinum / hade + supinum |
和英语一样,第三类假设句还可以省略 om,把 hade 提到句首:Hade jag vetat det, hade jag kommit.(要是我早知道,我就来了。英语:Had I known, I would have come。)另外,正如 2.2 过去时与完成时 中提到的,书面语的从句里 hade 也可以省略:Om jag vetat det …
vore:残存的虚拟式
古代瑞典语有一套完整的虚拟式(subjunctive),今天几乎已经消失,只剩下极少数遗迹。其中最常用的是 vore,它是 vara 的虚拟式过去时,相当于英语 If I were you 里的 were,意思等于 skulle vara:
-
瑞典语:Om jag vore du, skulle jag ta jobbet.
-
英语:If I were you, I would take the job.
-
中文:如果我是你,我就接受这份工作。
-
瑞典语:Det vore bra om du kunde komma.
-
英语:It would be good if you could come.
-
中文:如果你能来就好了。
vore 带有一点书面和正式的色彩,口语里用 var 也完全可以:Om jag var du …
此外,虚拟式还保留在一些固定说法里,比如 Leve kungen!(国王万岁!)这类说法当作整体来记即可,不需要学习背后的规则。
愿望
表达「希望某事(与事实相反)」时,和英语的 I wish 一样,从句用过去时:
用 om … ändå 可以表达更强烈的感叹,相当于英语的 if only:
时态总览
到这里,瑞典语全部的时态就介绍完了。以 skriva(写)为例:
| 时态 | 瑞典语 | 英语 | 中文 |
|---|---|---|---|
| 现在时 | jag skriver | I write / I'm writing | 我写 / 我在写 |
| 过去时 | jag skrev | I wrote | 我写了 |
| 现在完成时 | jag har skrivit | I have written | 我写过了 |
| 过去完成时 | jag hade skrivit | I had written | 我那时已经写了 |
| 将来(打算) | jag ska skriva | I'm going to write | 我要写 |
| 将来(预测) | jag kommer att skriva | I will write | 我会写 |
| 将来完成时 | jag kommer att ha skrivit | I will have written | 到时我就写完了 |
| 条件式 | jag skulle skriva | I would write | (假如……)我会写 |
| 条件式完成时 | jag skulle ha skrivit | I would have written | (当时)我本来会写 |
可以看出,瑞典语只有两个真正的「时态形式」:现在时 skriver 和过去时 skrev。其余的全部是「助动词 + 不定式 / supinum」组合出来的。用程序员的话说,动词本身只提供了两个基本类型,其他时态都是由 har、hade、ska、kommer att、skulle 这几个「组合子」拼出来的,而且这些组合子之间还可以嵌套:skulle + ha + skrivit。
总结
本节介绍了瑞典语表达将来和假设的方式:
- 瑞典语没有将来时形式,最常用的方法是现在时 + 时间词;
- ska 表示计划和打算(≈ 要),kommer att 表示预测(≈ 会),tänker 表示有意;
- 「将会是」用 blir;将来完成时用 kommer att ha / ska ha + supinum;
- skulle 表示过去的将来、条件式和礼貌请求;Jag skulle vilja ha … 是最得体的点餐说法;
- 假设句的时态搭配和英语相同:与现在事实相反用过去时,与过去事实相反用 hade + supinum;
- vore 是残存的虚拟式,等于 skulle vara;
- 瑞典语只有现在时和过去时两个时态形式,其余时态都是用助动词组合出来的。
练习
- 用 ska 或 kommer att 填空:Jag ___ börja en ny kurs på måndag.(我打算周一开始上一门新课。)
- 用 ska 或 kommer att 填空:Det ___ bli varmt i helgen.(这个周末会很热。)
- 翻译成瑞典语:「我们去吃午饭吧?」(吃午饭 = äta lunch)
- 翻译成瑞典语:「如果我有时间,我就去学瑞典语。」(与现在事实相反;有 = ha,过去时 hade;学 = läsa,瑞典语 = svenska)
- 把下面的句子改成「与过去事实相反」:Om jag vet det, kommer jag.(如果我知道,我就来。)
- 在餐厅里,用最礼貌的方式说「我想要一杯茶」。(一杯茶 = en kopp te)
答案
- Jag ska börja en ny kurs på måndag.(这是我的计划)
- Det kommer att bli varmt i helgen.(这是预测,也可以说 Det blir varmt i helgen.)
- Ska vi äta lunch?
- Om jag hade tid, skulle jag läsa svenska.
- Om jag hade vetat det, skulle jag ha kommit.(或 …, hade jag kommit.)
- Jag skulle vilja ha en kopp te.