瑞典语零基础教程 第二部分 句法

第二部分 句法

2.3将来与假设

Future and Conditional

英语的将来时有 will 和 be going to 两套说法,语法书通常把它们当作一个独立的时态来讲。中文则没有将来时:「我明天去」「我要去」「我会去」,将来的意思靠时间词或者「要」「会」这些助词来表达。

瑞典语在这一点上更像中文:动词没有将来时形式。表达将来,要么直接用现在时加一个时间词,要么借助 ska、kommer att 等几个助动词。本节先讲将来,再讲和它关系密切的条件式和假设句。

现在时 + 时间词

这是最常用、最简单的方法,在 2.1 现在时与命令式 中已经见过:只要时间交代清楚了,动词就用现在时。

瑞Jag åker till Malmö i morgon.
英I'm going to Malmö tomorrow.
中我明天去马尔默。

ska:计划和打算

ska + 不定式表示说话人(或主语)的意图、计划、安排,相当于英语的 be going to,也相当于中文的「要」「打算」:

  • 瑞典语:Jag ska träffa Anna i kväll.⁠

  • 英语:I'm going to meet Anna tonight.

  • 中文:我今晚要见安娜。

  • 瑞典语:Vi ska gifta oss i juni.⁠

  • 英语:We're getting married in June.

  • 中文:我们六月要结婚了。

  • 瑞典语:Vad ska du göra i helgen?⁠

  • 英语:What are you doing this weekend?

  • 中文:你这个周末打算干什么?

ska 用在以 vi 为主语的疑问句里,表示提议,相当于英语的 shall we:

瑞Ska vi gå? / Ska vi ta en fika?
英Shall we go? / Shall we have a coffee break?
中我们走吧?/ 我们去喝杯咖啡吧?

补充:ska 在正式的书面语和法律条文中写作 skall,口语里则一律说 [ska]。日常书写用 ska 即可。

kommer att:预测

kommer att + 不定式表示预测:说话人认为某件事将会发生,但这件事并不取决于谁的意图。它相当于英语的 will,也相当于中文的「会」:

  • 瑞典语:Det kommer att regna i morgon.⁠

  • 英语:It will rain tomorrow.

  • 中文:明天会下雨。

  • 瑞典语:Du kommer att gilla den här filmen.⁠

  • 英语:You'll like this film.

  • 中文:你会喜欢这部电影的。

注意 kommer att 里的 att 在规范的书面语中要保留,这和 ska 后面直接跟不定式不同。口语和不太正式的文字中常常听到省略了 att 的 Det kommer regna,认得即可,自己写的时候带上 att 总是对的。

ska 和 kommer att 的区别,可以用一对例句来体会:

瑞典语 英语 中文
Jag ska bli läkare.⁠ I'm going to be a doctor. 我要当医生。(我的打算)
Han kommer att bli en bra läkare.⁠ He'll make a good doctor. 他会成为一个好医生。(我的预测)

如果用一句话概括:ska ≈ 要,kommer att ≈ 会。

tänker:有意

tänker + 不定式表示「打算、有意」,比 ska 更强调主观意愿。tänka 本来的意思是「想」:

瑞Jag tänker sluta röka. / Vad tänker du göra?
英I intend to quit smoking. / What are you going to do?
中我打算戒烟。/ 你打算怎么办?

blir:「将会是」

vara(是)没有专门的将来形式,表达「将会是」「将会变得」时,瑞典语用 bli(变成)的现在时 blir:

  • 瑞典语:Det blir kallt i morgon.⁠

  • 英语:It'll be cold tomorrow.

  • 中文:明天会很冷。

  • 瑞典语:Hon blir trettio i år.⁠

  • 英语:She turns thirty this year.

  • 中文:她今年满三十岁。

安慰别人的时候,瑞典人常说 Det blir bra!⁠(会好起来的!)

将来完成时

「到将来某个时候,某件事已经完成」,用 kommer att ha 或 ska ha 加 supinum:

  • 瑞典语:I juni kommer jag att ha bott här i tio år.⁠

  • 英语:In June I will have lived here for ten years.

  • 中文:到六月,我就在这里住满十年了。

  • 瑞典语:Jag ska ha läst boken till fredag.⁠

  • 英语:I'll have read the book by Friday.

  • 中文:到周五我会把这本书读完。

注意:ska ha + supinum 还有一个常见的意思:「据说」。Han ska ha sagt att han slutar.⁠(据说他说过他要辞职。)新闻里经常用这个结构转述未经证实的消息,阅读时要根据上下文判断。

条件式:skulle

skulle 是 ska 的过去时,相当于英语的 would。它有三个主要用途。

1. 过去的将来。站在过去某个时间点上看将来,和英语 would 的用法一样:

瑞Han sa att han skulle komma.
英He said he would come.
中他说过他会来。

2. 条件式(conditional):skulle + 不定式表示「(在某种条件下)会……」;skulle ha + supinum 表示「(当时)本来会……」:

  • 瑞典语:Jag skulle gärna åka till Island.⁠

  • 英语:I would love to go to Iceland.

  • 中文:我很想去冰岛。

  • 瑞典语:Jag skulle ha ringt dig, men jag hade inte ditt nummer.⁠

  • 英语:I would have called you, but I didn't have your number.

  • 中文:我本来会给你打电话的,可我没有你的号码。

3. 礼貌的请求。和英语的 I would like、could you 一样,条件式让语气变得客气:

瑞Jag skulle vilja ha en kaffe. / Skulle du kunna hjälpa mig?
英I would like a coffee. / Could you help me?
中我想要一杯咖啡。/ 你能帮我一下吗?

Jag skulle vilja ha … 是在餐厅、商店里最得体的说法,比 Jag vill ha …(我要……)客气得多。

假设句

假设句由一个以 om(如果)开头的从句和一个主句组成。按照假设的真实程度,可以分成三类,每一类的时态搭配都是固定的。这和英语的「零/一/二/三类条件句」思路完全相同。

1. 真实的条件:现在时 + 现在时。

瑞Om det regnar, stannar vi hemma.
英If it rains, we'll stay at home.
中如果下雨,我们就待在家里。

注意主句的语序:om 从句占据了第一位,所以主句的定式动词 stannar 直接跟上,主语 vi 倒装到动词后面(见 0.5 词序 和 2.5 从句)。如果主句在前,就不需要倒装:Vi stannar hemma om det regnar.⁠

2. 与现在事实相反:om + 过去时,主句用 skulle + 不定式。

瑞Om jag hade pengar, skulle jag köpa en båt.
英If I had money, I would buy a boat.
中如果我有钱,我就买一条船。

说话人其实没有钱,所以 om 从句用过去时 hade,表示「不真实」,这和英语 If I had 的逻辑一模一样。

3. 与过去事实相反:om + hade + supinum,主句用 skulle ha + supinum 或 hade + supinum。

瑞Om jag hade haft tid, skulle jag ha kommit.
瑞Om jag hade haft tid, hade jag kommit.
英If I had had time, I would have come.
中如果我当时有时间,我就来了。

两种主句的意思完全一样。口语中第二种「hade … hade」的说法非常常见。

把这三类整理成一张表:

类型 om 从句 主句
真实条件 现在时 现在时
与现在事实相反 过去时 skulle + 不定式⁠
与过去事实相反 hade + supinum⁠ skulle ha + supinum / hade + supinum⁠

和英语一样,第三类假设句还可以省略 om,把 hade 提到句首:Hade jag vetat det, hade jag kommit.⁠(要是我早知道,我就来了。英语:Had I known, I would have come。)另外,正如 2.2 过去时与完成时 中提到的,书面语的从句里 hade 也可以省略:Om jag vetat det …

vore:残存的虚拟式

古代瑞典语有一套完整的虚拟式(subjunctive),今天几乎已经消失,只剩下极少数遗迹。其中最常用的是 vore,它是 vara 的虚拟式过去时,相当于英语 If I were you 里的 were,意思等于 skulle vara:

  • 瑞典语:Om jag vore du, skulle jag ta jobbet.⁠

  • 英语:If I were you, I would take the job.

  • 中文:如果我是你,我就接受这份工作。

  • 瑞典语:Det vore bra om du kunde komma.⁠

  • 英语:It would be good if you could come.

  • 中文:如果你能来就好了。

vore 带有一点书面和正式的色彩,口语里用 var 也完全可以:Om jag var du …

此外,虚拟式还保留在一些固定说法里,比如 Leve kungen!(国王万岁!)这类说法当作整体来记即可,不需要学习背后的规则。

愿望

表达「希望某事(与事实相反)」时,和英语的 I wish 一样,从句用过去时:

瑞Jag önskar att jag hade mer tid.
英I wish I had more time.
中我真希望我有更多时间。

用 om … ändå 可以表达更强烈的感叹,相当于英语的 if only:

瑞Om jag ändå hade mer tid!
英If only I had more time!
中要是我有更多时间就好了!

时态总览

到这里,瑞典语全部的时态就介绍完了。以 skriva(写)为例:

时态 瑞典语 英语 中文
现在时 jag skriver⁠ I write / I'm writing 我写 / 我在写
过去时 jag skrev⁠ I wrote 我写了
现在完成时 jag har skrivit⁠ I have written 我写过了
过去完成时 jag hade skrivit⁠ I had written 我那时已经写了
将来(打算) jag ska skriva⁠ I'm going to write 我要写
将来(预测) jag kommer att skriva⁠ I will write 我会写
将来完成时 jag kommer att ha skrivit⁠ I will have written 到时我就写完了
条件式 jag skulle skriva⁠ I would write (假如……)我会写
条件式完成时 jag skulle ha skrivit⁠ I would have written (当时)我本来会写
那时 现在 到时 jag hade skrivit 过去完成时 jag skrev 过去时 jag har skrivit 现在完成时 jag skriver 现在时 jag ska skriva 将来 · 预测也可用 kommer att jag kommer att ha skrivit 将来完成时 过去 将来 动词本身只有这两个形式 其余都由 har、hade、ska、kommer att 组合而成
以 skriva 为例:只有 skriver 和 skrev 是动词自己的形式,其余时态都由助动词组合而成

可以看出,瑞典语只有两个真正的「时态形式」:现在时 skriver 和过去时 skrev。其余的全部是「助动词 + 不定式 / supinum」组合出来的。用程序员的话说,动词本身只提供了两个基本类型,其他时态都是由 har、hade、ska、kommer att、skulle 这几个「组合子」拼出来的,而且这些组合子之间还可以嵌套:skulle + ha + skrivit。

总结

本节介绍了瑞典语表达将来和假设的方式:

  1. 瑞典语没有将来时形式,最常用的方法是现在时 + 时间词;
  2. ska 表示计划和打算(≈ 要),kommer att 表示预测(≈ 会),tänker 表示有意;
  3. 「将会是」用 blir;将来完成时用 kommer att ha / ska ha + supinum;
  4. skulle 表示过去的将来、条件式和礼貌请求;Jag skulle vilja ha … 是最得体的点餐说法;
  5. 假设句的时态搭配和英语相同:与现在事实相反用过去时,与过去事实相反用 hade + supinum;
  6. vore 是残存的虚拟式,等于 skulle vara;
  7. 瑞典语只有现在时和过去时两个时态形式,其余时态都是用助动词组合出来的。

练习

  1. 用 ska 或 kommer att 填空:Jag ___ börja en ny kurs på måndag.(我打算周一开始上一门新课。)
  2. 用 ska 或 kommer att 填空:Det ___ bli varmt i helgen.(这个周末会很热。)
  3. 翻译成瑞典语:「我们去吃午饭吧?」(吃午饭 = äta lunch)
  4. 翻译成瑞典语:「如果我有时间,我就去学瑞典语。」(与现在事实相反;有 = ha,过去时 hade;学 = läsa,瑞典语 = svenska)
  5. 把下面的句子改成「与过去事实相反」:Om jag vet det, kommer jag.(如果我知道,我就来。)
  6. 在餐厅里,用最礼貌的方式说「我想要一杯茶」。(一杯茶 = en kopp te)
答案
  1. Jag ska börja en ny kurs på måndag.⁠(这是我的计划)
  2. Det kommer att bli varmt i helgen.⁠(这是预测,也可以说 Det blir varmt i helgen.⁠)
  3. Ska vi äta lunch?⁠
  4. Om jag hade tid, skulle jag läsa svenska.⁠
  5. Om jag hade vetat det, skulle jag ha kommit.⁠(或 …, hade jag kommit.)
  6. Jag skulle vilja ha en kopp te.⁠